Các bước làm việc với tập hợp các đối tượng

Ở bài trước tôi đã đề cập đến cách tạo 1 đối tượng trong java. Tuy nhiên trong quá trình làm việc, ít khi ta phải làm việc độc lập với 1 đối tượng mà thông thường ta phải làm việc với 1 tập hợp các đối tượng. Ví dụ, ta đã đặc tả 1 sinh viên nhưng khi thực sự làm việc thì ta lại làm việc với 1 tập các sinh viên (lớp học chẳng hạn). Chính vì lý do đó, trong bài này tôi sẽ trình bày cách chugn1 ta tạo tập hợp các đối tượng.

Trước hết, ta nhắc lại vài điểm quan trọng trong phần đặc tả đối tượng.

Thứ nhất ta phải xác định thuộc tính khóa để định nghĩa 2 phương thức equals cùng hashCode cho thật chính xác. Tiếp theo ta phải đảm bảo cách đặc tả các thuộc tính với cách đặt tên theo chuẩn. Đây là code của bài trước, tập tin Thisinh.java

Bây giờ ta xây dựng phần tập hợp các đối tượng. Giả sử ta đặt tên cho tập hợp này là phòng thi (file Phongthi.java). Mô hình làm việc ở đây tương tự như mô hình quan hệ thực thể 1 – nhiều trong phần cơ sở dữ liệu – Một phòng thi chứa nhiều thí sinh.

Phòng thi cũng được xem như là 1 đối tượng, nghĩa là nó cũng có những tính chất và các hành vi của nó, ngoài ra nó còn chứa 1 danh sách các thí sinh dự thi. Các thuộc tính cơ bản của 1 phòng thi như: mã số phòng thi (msPT), địa chỉ phòng thi (diachiPT), lượng thí sinh tối đa(luongTS). Ngoài ra còn có rất nhiều thuộc tính khác nhưng để cho đơn giản ta giả sử chỉ có vài thuộc tính vừa nêu.

package descript; import java.util.ArrayList; public class Phongthi { //các thuộc tính của đối tượng phòng thi private String msPT; private String diachiPT; private int luongTS; //đối tượng dùng chứa tập các thí sinh private ArrayList<Thisinh>dsTS; //… }

Dĩ nhiên chúng ta phải định nghĩa các phương thức setters/getters cho các thuộc tính msPT, diachiPT, luongTS, các constructor và cũng phải định nghĩa thuộc tính phân biệt giữa các phòng thi. Code cho các phương thức này như sau:

public String getMsPT() { return msPT; } public void setMsPT(String msPT) { this.msPT = msPT; } public String getDiachiPT() { return diachiPT; } public void setDiachiPT(String diachiPT) { this.diachiPT = diachiPT; } public int getLuongTS() { return luongTS; } public void setLuongTS(int luongTS) { this.luongTS = luongTS; } //constructors public Phongthi() { this(“”,”",0); } public Phongthi(String msPT, String diachiPT, int luongTS) { super(); this.msPT = msPT; this.diachiPT = diachiPT; this.luongTS = luongTS; dsTS=new ArrayList<Thisinh>(); } //=================== @Override public int hashCode() { final int prime = 31; int result = 1; result = prime * result + ((msPT == null) ? 0 : msPT.hashCode()); return result; } @Override public boolean equals(Object obj) { if (this == obj) return true; if (obj == null) return false; if (getClass() != obj.getClass()) return false; Phongthi other = (Phongthi) obj; if (msPT == null) { if (other.msPT != null) return false; } else if (!msPT.equals(other.msPT)) return false; return true; } @Override String toString(){ return msPT; }

Tiếp theo chúng ta định nghĩa các phương thức cơ bản cho tập hợp gồm: thêm, xóa, sửa, lấy thông tin.

- Với phương thức thêm 1 thí sinh mới vào phòng thi, ta định nghĩa như sau:

/** * Thêm 1 thí sinh vào phòng thi có kiểm tra trùng mã * @param ts: thí sinh thêm vào * @return true nếu việc thêm thành công */ public boolean ThemThisinh(Thisinh ts) { //Nếu thí sinh đã tồn tại thì không cho thêm if(dsTS.contains(ts)) return false; if(dsTS.size()+1>luongTS)//nếu đã đủ lượng thí sinh return false; return dsTS.add(ts); }

Làm sao chương trình chúng ta phát hiện 2 thí sinh giống nhau chỉ dự vào biểu thức kiểm tra dsTs.contains(ts)?

Điều này là hoàn toàn có thể bởi java sẽ kiểm tra chúng dựa trên phương thức equals của đối tượng. Với đối tượng của chúng ta thì 2 thí sinh sẽ là 1 nếu chúng có cùng số báo danh. Lợi hại chưa?

- Phương thức tiếp theo sẽ là xóa 1 thí sinh sẽ phòng thi. Phương thức này như sau:

/** * Xóa 1 thí sinh khỏi phòng thi * @param soBD là số báo danh của thí sinh cần xóa * @return trả về true nếu xóa thành công */ public boolean XoaThisinh(String soBD)throws Exception { Thisinh ts=new Thisinh(soBD,”",0f,0f,0f); if(!dsTS.contains(ts)) return false; return dsTS.remove(ts); }

- Phương thức cập nhật thông tin thí sinh trong phòng thi

/** * Sửa thông tin thí sinh * @param soBD: số DB của thí sinh cần sử thông tin * @param newTS: thông tin mới cần cập nhật * @return true nếu sửa chữa thành công */ public boolean SuaThongtinTS(String soBD, Thisinh newTS)throws Exception { Thisinh ts=new Thisinh(soBD,”",0f,0f,0f); if(!dsTS.contains(ts)) return false; //lấy ts cần thay đổi thông tin ts=dsTS.get(dsTS.indexOf(ts)); //cập nhật ts.setHoTen(newTS.getHoTen()); //ts.setDiemHoa(newTS.getDiemHoa()); //ts.setDiemLy(newTS.getDiemLy()); //ts.setDiemToan(newTS.getDiemToan()); return true; }

- Phương thức lấy 1 thí sinh ra khỏi danh sách khi biết số báo danh

/** * Lấy thông tin của 1 thí sinh khi biết số báo danh * @param soBD số báo danh của ts cần lấy thông tin * @return null nếu không lấy được */ public Thisinh LayThongtinTS(String soBD) throws Exception{ Thisinh ts=new Thisinh(soBD,”",0f,0f,0f); if(!dsTS.contains(ts)) return null; ts=dsTS.get(dsTS.indexOf(ts)); return ts; }

- Phương thức lấy 1 thí sinh ra khỏi danh sách khi biết số thứ tự của thí sinh trong danh sách:

/** * Lấy thông tin của 1 thí sinh khi biết *  số thứ tự của ts đó trong danh sách * @param index :số thứ tự của ts * @return null nếu không thành công * @throws Exception */ public Thisinh LayThongtinTS(int index)throws Exception{ if(index<0||index>dsTS.size()) return null; return dsTS.get(index); }

- Phương thức lấy số thí sinh thực sự đang có trong phòng

/** * Lấy số thí sinh thực sự đang có trong phòng thi * @return */ public int SoThisinh() { return dsTS.size(); }

Và đây là code hoàn chỉnh của lớp này.

Bây giờ ta có thể viết code cho phần thử nghiệm của lớp này rồi đó.

Driver Class

Ở đây ta viết một ứng dụng đơn giản ở chế độ console hiển thị 1 menu cho người dùng chọn lựa chức năng. Và đây là code hoàn chỉnh:

package descript; import java.util.Scanner; public class QuanLyPhongthi { private static Phongthi phongthi=null; public static void main(String[] args) { System.out.println(“*****QUẢN LÝ PHÒNG THI*****”); //================================== phongthi=new Phongthi(“pt01SE”, “Phòng E2.1, 12 Nguyễn Văn Bảo, F4, Gò vấp, Tp HCM”, 20); //================================== Scanner sc=new Scanner(System.in); do { System.out.println(“==============================================”); System.out.println(“1. Thêm Thí sinh mới.”); System.out.println(“2. Hiệu chỉnh thông tin thí sinh”); System.out.println(“3. Xóa thí sinh khỏi phòng thi”); System.out.println(“4. Lấy thông tin Thí sinh khi biết số báo danh.”); System.out.println(“5. Lấy thông tin Thí sinh khi biết số thứ tự.”); System.out.println(“6. In danh sách thí sinh”); System.out.println(“7. Thoát”); System.out.println(“******************”); System.out.print(“\t**Chọn lựa của bạn? <1->7>: “); int tl=sc.nextInt(); switch(tl) { case 1: ThemTS();break; case 2: SuaTTTS();break; case 3: XoaTS();break; case 4: layTTTS_soBD();break; case 5: layTTTS_chiso();break; case 6: InDanhsachTS(); break; case 7: System.out.println(“BYE”); System.exit(1); } }while(true); } static void ThemTS() { Scanner input=new Scanner(System.in); try { System.out.println(“Nhập thông tin thí sinh”); System.out.print(“\tNhập số báo danh:”); String sdb=input.nextLine(); System.out.print(“\tNhập họ tên thí sinh:”); String hoten=input.nextLine(); Thisinh ts=new Thisinh(sdb,hoten,0f,0f,0f); System.out.println(“~~~~~~~~~~Kết quả~~~~~~~~~~~~~~”); if(phongthi.ThemThisinh(ts)) System.out.println(“Thêm thành công”); else System.out.println(“Không thêm được.”); System.out.println(“~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~”); } catch (Exception e) { System.out.println(e.getMessage()); } } static void XoaTS() { Scanner input=new Scanner(System.in); try { System.out.print(“\tNhập số báo danh cần xóa:”); String soBD=input.nextLine(); System.out.println(“~~~~~~~~~~Kết quả~~~~~~~~~~~~~~”); if(phongthi.XoaThisinh(soBD)) System.out.println(“Xóa thành công”); else System.out.println(“Không xóa được!”); System.out.println(“~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~”); } catch (Exception e) { System.out.println(e.getMessage()); } } static void SuaTTTS() { Scanner input=new Scanner(System.in); try { System.out.print(“\tNhập số báo danh cần sửa:”); String soBD=input.nextLine(); if(phongthi.LayThongtinTS(soBD)==null) System.out.println(“Không có thí sinh này”); else { System.out.print(“\tNhập họ tên thí sinh:”); String hoten=input.nextLine(); Thisinh ts=new Thisinh(soBD,hoten,0f,0f,0f); System.out.println(“~~~~~~~~~~Kết quả~~~~~~~~~~~~~~”); if(phongthi.SuaThongtinTS(soBD, ts)) System.out.println(“Sửa thành công”); else System.out.println(“Không sửa được!”); System.out.println(“~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~”); } } catch (Exception e) { System.out.println(e.getMessage()); } } static void layTTTS_chiso() { Scanner input=new Scanner(System.in); try { System.out.println(“Nhập số thứ tự cần lấy thông tin:”); int stt=input.nextInt(); Thisinh ts= phongthi.LayThongtinTS(stt); System.out.println(“~~~~~~~~~~Kết quả~~~~~~~~~~~~~~”); if(ts==null) System.out.println(“không có”); else System.out.println(ts); System.out.println(“~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~”); } catch (Exception e) { System.out.println(e.getMessage()); } } static void layTTTS_soBD() { Scanner input=new Scanner(System.in); try { System.out.print(“\tNhập số báo danh cần lấy thông tin:”); String soBD=input.nextLine(); Thisinh ts=phongthi.LayThongtinTS(soBD); System.out.println(“~~~~~~~~~~Kết quả~~~~~~~~~~~~~~”); if(ts==null) System.out.println(“Không có”); else System.out.println(ts); System.out.println(“~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~”); } catch (Exception e) { System.out.println(e.getMessage()); } } static void InDanhsachTS() { System.out.println(“==========DANH SÁCH THÍ SINH=========”); System.out.println(“Số BD \tHọ tên \tĐiểm toán \tĐiểm Lý \tĐiểm Hóa”); for (int i = 0; i < phongthi.SoThisinh(); i++) { try { Thisinh ts=phongthi.LayThongtinTS(i); System.out.println(ts.getSoBD()+”\t”+ ts.getHoTen()+”\t”+ ts.getDiemToan()+”\t”+ ts.getDiemLy()+”\t”+ ts.getDiemHoa()); } catch (Exception e) { e.printStackTrace(); } } System.out.println(“=====================================”); } }

Kết quả như sau:

Chúc thành công!