Căn bản Class trong Visual Basic.Net

Nội dung chính:

1. Đặc tả đối tượng
2. Xây dựng tập hợp đối tượng(dùng mảng, dùng collection)
3. Serialization
4. Biểu diễn dữ liệu và thao tác với người sử dụng

Yêu cầu tổng quát:

1. Xây dựng lớp/cấu trúc để biểu diễn 1 đối tượng nào đó.
2. Xây dựng 1 lớp / dùng mảng để quản lý danh sách các đối tượng này.
3. Yêu cầu khi chương trình chạy thì nạp dữ liệu từ 1 tập tin dữ liệu, khi chương trình kết thúc phải lưu lại các thay đổi trong quá trình làm việc.
4. Xây dựng cửa sổ giao diện thao tác người sử dụng.

Ví dụ: sử dụng class

Người ta cần quản lý các sinh viên trong 1 lớp học. Mỗi sinh viên gồm các thông tin sau:

Mssv, họ tên, điểm toán, điểm lý, điểm hóa. Một lớp học gôm các thông tin về mã số lớp, tên lớp và 1 danh sách các sinh viên.

Xây dựng giao diện như hình sau để thao tác với người sử dụng

Khi chương trình khởi động sẽ nạp dữ liệu từ tập tin lên 1 listview với kỹ thuật serialization. Khi người dùng chọn 1 mẫu tin trong listview, dữ liệu của mẫu tin đang chọn sẽ hiển thị lên các textbox.

Khi người dùng nhấn nút Add, giao diện chuyển thành

Khi người dùng nhấn nút Save, chương trình sẽ kiểm tra tính hợp lệ của dữ liệu và cập nhật lên danh sách các sinh viên. Sau khi cập nhật xong sẽ khôi phục trạng thái của Form lại như ban đầu. Người dùng có thể nhấn nút Cancel để hủy bỏ tác vụ.

Khi người dùng nhấn nút Delete, chương trình sẽ xác nhận người dùng có chắc chắn hay không. Nếu YES thì sẽ xóa mẫu tin đang chọn.

Khi nhấn nút Edit, giao diện sẽ như sau:

Người dùng sẽ hiệu chỉnh các thông tin trừ mã số. Người dùng có thể nhấn nút Save để cập nhật thay đổi hoặc nhấn nút Cancel để hủy bỏ tác vụ.

Code hướng dẫn:

Code cho các lớp đặc tả 1 sinh viên

<Serializable()> _ Public Class Student Private _mssv As String Private _hoten As String Private _diemtoan As Double Private _diemly As Double Private _diemhoa As Double Public Sub New() End Sub Public Sub New(ByVal mssv$, ByVal hoten$, ByVal diemtoan As Double, ByVal diemly As Double, ByVal diemhoa As Double) Me.mssv = mssv Me.hoten = hoten Me.diemhoa = diemhoa Me.diemly = diemly Me.diemtoan = diemtoan End Sub Public Property mssv() As String Get Return _mssv End Get Set(ByVal value As String) _mssv = value End Set End Property Public Property hoten() As String Get Return _hoten End Get Set(ByVal value As String) _hoten = value End Set End Property Public Property diemtoan() As Double Get Return _diemtoan End Get Set(ByVal value As Double) If value < 0 Or value > 10 Or Not IsNumeric(value) Then Throw New Exception(“Điểm không hợp lệ”) End If _diemtoan = value End Set End Property Public Property diemly() As Double Get Return _diemly End Get Set(ByVal value As Double) If value < 0 Or value > 10 Or Not IsNumeric(value) Then Throw New Exception(“Điểm không hợp lệ”) End If Me._diemly = value End Set End Property Public Property diemhoa() As Double Get Return _diemhoa End Get Set(ByVal value As Double) If value < 0 Or value > 10 Or Not IsNumeric(value) Then Throw New Exception(“Điểm không hợp lệ”) End If _diemhoa = value End Set End Property Public Overrides Function Equals(ByVal obj As Object) As Boolean Dim st As Student st = obj Return _mssv.ToLower() = st.mssv.ToLower() End Function Public Overrides Function GetHashCode() As Integer Return _mssv.GetHashCode() End Function Public Overrides Function ToString() As String Return _hoten End Function ‘phương thức tính điểm trung bình Public Function DiemTB() As Double Return (diemtoan + diemly + diemhoa) / 3 End Function End Class

Code cho lớp đặc tả 1 lớp học

<Serializable()> _ Public Class Lophoc Private _msLop As String Private _tenlop As String Private dslh As List(Of Student) Public Sub New() _msLop = “” _tenlop = “” dslh = New List(Of Student) End Sub Public Sub New(ByVal mslop As String, ByVal tenlop$) _msLop = mslop _tenlop = tenlop dslh = New List(Of Student) End Sub Public Property mslop() As String Get Return _msLop End Get Set(ByVal value As String) _msLop = value End Set End Property Public Property tenlop() As String Get Return _tenlop End Get Set(ByVal value As String) _tenlop = value End Set End Property ‘========================================================================== ”’ <summary> ”’ Thêm 1 sinh viên vào danh sách sinh viên ”’ </summary> ”’ <param>Sinh viên cần thêm</param> ”’ <returns>true nếu thành công</returns> ”’ <remarks></remarks> Public Function AddNewStudent(ByVal st As Student) As Boolean If dslh.Contains(st) Then Return False End If dslh.Add(st) Return True End Function ‘========================================================================== ”’ <summary> ”’ Xóa bỏ 1 sinh viên khỏi danh sách ”’ </summary> ”’ <param >là mssv cần gỡ bỏ</param> ”’ <returns>true nếu việc gỡ bỏ thành công</returns> ”’ <remarks></remarks> Public Function RemoveStudent(ByVal mssv As String) As Boolean Dim st = New Student(mssv, “”, 0, 0, 0) If Not dslh.Contains(st) Then Return False End If dslh.Remove(st) Return True End Function ‘========================================================================== ”’ <summary> ”’ Hiệu chỉnh thông tin sinh viên khi biết msssv ”’ </summary> ”’ <param >là mssv cần hiệu chỉnh thông tin</param> ”’ <param >Thông tin sv mới</param> ”’ <returns>true nếu việc cập nhật OK</returns> ”’ <remarks></remarks> Public Function ModifyStudent(ByVal mssv As String, ByVal newStudent As Student) As Boolean Dim st = New Student(mssv, “”, 0, 0, 0) If Not dslh.Contains(st) Then Return False End If Dim os As Student os = dslh(dslh.IndexOf(st)) ‘lay sinh viên có trong danh sách os.hoten = newStudent.hoten os.diemtoan = newStudent.diemtoan os.diemly = newStudent.diemly os.diemhoa = newStudent.diemhoa Return True End Function ‘========================================================================== ”’ <summary> ”’ Truy xuất sinh viên khi biết m4 số của sv trong danh sách ”’ </summary> ”’ <param >là mssv cần truy xuất</param> ”’ <returns>nothing nếu không tồn tại mssv này trong dsach</returns> ”’ <remarks></remarks> Public Function GetStudent(ByVal mssv As String) As Student Dim st = New Student(mssv, “”, 0, 0, 0) If Not dslh.Contains(st) Then Return Nothing End If Return dslh(dslh.IndexOf(st)) End Function ”’ <summary> ”’ Truy xuất sinh viên khi biết số Thứ tự của sv trong danh sách ”’ </summary> ”’ <param >số thứ tự của sv cần truy xuất</param> ”’ <returns>null nếu không có thứ tự</returns> ”’ <remarks></remarks> Public Function GetStudent(ByVal index As Integer) As Student If (index < 0 Or index > dslh.Count – 1) Then Return Nothing End If Return dslh(index) End Function ‘==========================================================================    ”’ <summary> ”’ Lấy sỉ số ”’ </summary> ”’ <returns>số sinh viên có trong lớp học</returns> ”’ <remarks></remarks> Public Function NoStudents() As Integer Return dslh.Count End Function End Class

Code cho module serial và deserial 1 đối tượng

Imports System.IO Imports System.Runtime.Serialization.Formatters.Binary Module Master ‘Khai báo dùng chung cho ứng dụng Public lh As New Lophoc ”’ <summary> ”’ Số hóa 1 đối tượng xuống file dạng nhị phân ”’ </summary> ”’ <param >là đường dẫn đến tập tin lưu trữ</param> ”’ <remarks></remarks> Public Sub SerialObject(ByVal filepath As String) Try Dim bfmt = New BinaryFormatter Dim out1 As Stream out1 = New System.IO.FileStream(filepath, FileMode.Create) bfmt.Serialize(out1, lh) out1.Close() Catch ex As Exception Console.WriteLine(ex.ToString()) End Try End Sub ‘========================================================================= ”’ <summary> ”’ Phục hồi dữ liệu từ tập tin dữ liệu ”’ </summary> ”’ <param >là đường dẫn đến tập tin lưu trữ</param> ”’ <returns>1 Lớp học đã lưu trước đó</returns> ”’ <remarks></remarks> Public Function DeserialObject(ByVal filepath As String) As Lophoc Dim lh As Lophoc Try Dim bfmt = New BinaryFormatter Dim inSt As New FileStream(filepath, FileMode.Open) lh = bfmt.Deserialize(inSt) inSt.Close() Catch ex As Exception MessageBox.Show(ex.ToString, “lỗi”) End Try Return lh End Function End Module

Thiết kế giao diện

Code cho việc nạp 1 Form:

Đầu tiên, chúng ta deserialize file đã được lưu trước đó vào 1 lớp học. Sau đó tiến hành đưa các sinh viên vào listview. Nếu có sinh viên, ta sẽ chọn mẫu tin đầu tiên để hiển thị.

Private Sub Form3_Load(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles MyBase.Load lh = DeserialObject(“data.dat”) BuildList() LockText(True) If (ListView1.Items.Count > 0) Then ListView1.Items(0).Selected = True ListView1.Select() End If End Sub

Code cho sự kiện khi chúng ta thoát ứng dụng:

Khi thoát ứng dụng, chúng ta phải serial lớp học của chúng ta trước khi thoát.

Private Sub frmStudentOOP_FormClosing(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.Windows.Forms.FormClosingEventArgs) Handles MyBase.FormClosing SerialObject(“data.dat”) End Sub

Các phương thức hỗ trợ:

Phương thức xóa trắng các textbox

Private Sub ClearText() txtDT.Text = “” txtDL.Text = “” txtDH.Text = “” txtHt.Text = “” txtMs.Text = “” End Sub

Phương thức Khóa/Mở khóa các Textbox tùy theo tình trạng truyền vào

Private Sub LockText(ByVal state As Boolean) txtDT.Enabled = Not state txtDL.Enabled = Not state txtDH.Enabled = Not state txtHt.Enabled = Not state txtMs.Enabled = Not state End Sub

Phương thức thêm 1 dòng mới vào trong ListView:

Dữ liệu chuyền vào là 1 sinh viên. Khi thứ tự mẫu tin là 1 số lẽ, ta đổi màu nền cho việc đọc được dễ dàng hơn.

Private Sub AddRow2ListView(ByVal st As Student) Dim item As New ListViewItem(st.mssv) item.SubItems.Add(st.hoten) item.SubItems.Add(st.diemtoan) item.SubItems.Add(st.diemly) item.SubItems.Add(st.diemhoa) item.SubItems.Add(FormatNumber(st.DiemTB, 2)) item.Tag = st ‘ghi nhớ đối tượng If (ListView1.Items.Count Mod 2 = 1) Then item.BackColor = Color.Khaki End If ListView1.Items.Add(item) End Sub

Phương thức đổ danh sách các mẫu tin vào trong 1 ListView:

Private Sub BuildList() ListView1.Items.Clear() Dim st As Student For index As Integer = 0 To lh.NoStudents – 1 st = lh.GetStudent(index) AddRow2ListView(st) Next End Sub

Code cho sự kiện chọn 1 dòng trên ListView, dữ liệu sẽ được điền lên các TextBox:

Ở đây bạn chú ý do khi chúng ta đưa 1 dòng vào ListView ta có ghi nhớ lại đối tượng bằng thuộc tính tag. Bây giờ dựa vào đó ta sẽ lấy được đối tượng chúng ta đang chọn.

Private Sub ListView1_ItemSelectionChanged(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.Windows.Forms.ListViewItemSelectionChangedEventArgs) Handles ListView1.ItemSelectionChanged Try Dim st As Student st = e.Item.Tag txtHt.Text = st.hoten txtMs.Text = st.mssv txtDT.Text = st.diemtoan txtDL.Text = st.diemly txtDH.Text = st.diemhoa Catch ex As Exception MessageBox.Show(ex.ToString(), “Lỗi”) End Try End Sub

Code cho các nút :

Nút Add: Ở đây nút này chỉ đóng vai trò quản lý các controls để làm nền cho việc cập nhật về sau. Nút này đồng thời chia sẻ 2 chức năng là Add và Cancel. Khi người dùng nhất nút Add thì nó chuyển sang chức năng Cancle và ngược lại.

Private Sub btnAdd_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles btnAdd.Click If btnAdd.Text = “Add” Then LockText(False) ClearText() btnAdd.Text = “Cancel” btnSave.Enabled = True btnDelete.Enabled = False btnEdit.Enabled = False txtMs.Focus() Else LockText(True) btnAdd.Text = “Add” btnSave.Enabled = False btnDelete.Enabled = True btnEdit.Enabled = True End If

Nút Edit : Nút này cũng tương tự như nút Add, nó làm tiền đề cho việc cập nhật dữ liệu.

Private Sub btnEdit_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles btnEdit.Click If txtMs.Text = “” Then MessageBox.Show(“Không có gì để sửa”, “Thông báo”) Return End If If btnEdit.Text = “Edit” Then btnEdit.Text = “Cancel” LockText(False) txtMs.Enabled = False btnAdd.Enabled = False btnDelete.Enabled = False btnSave.Enabled = True ListView1.Enabled = False Else btnEdit.Text = “Edit” LockText(True) btnAdd.Enabled = True btnDelete.Enabled = True btnSave.Enabled = False ListView1.Enabled = True End If End Sub

Nút Save : Nút này chia sẻ chức năng của việc thêm mới mẫu tin và việc cập nhật thông tin. Chức năng sẽ được phát hiện khi nút Add hoặc nút Edit được active(enableb).

Private Sub btnSave_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles btnSave.Click Dim dt, dl, dh As Double Dim st1 As Student ‘Lấy dữ liệu Try dt = Convert.ToDouble(txtDT.Text) dl = Convert.ToDouble(txtDL.Text) dh = Convert.ToDouble(txtDH.Text) st1 = New Student(txtMs.Text, txtHt.Text, dt, dl, dh) Catch ex As Exception MessageBox.Show(ex.Message, “Lỗi nhập liệu”) Return End Try ‘nút lưu là của nút thêm mới If btnAdd.Enabled = True Then Try If (Not lh.AddNewStudent(st1)) Then MessageBox.Show(“Không thêm được”, “Thông báo”) Else AddRow2ListView(st1) End If Catch ex As Exception MessageBox.Show(ex.Message, “loi”) End Try Else ‘nút lưu là của nút cập nhật If lh.ModifyStudent(txtMs.Text, st1) Then BuildList() Else MessageBox.Show(“Không cập nhật được”, “Thông báo”) End If End If ‘phục hồi trang thái ban đầu LockText(True) btnAdd.Text = “Add” btnEdit.Text = “Edit” btnAdd.Enabled = True btnSave.Enabled = False btnDelete.Enabled = True btnEdit.Enabled = True ListView1.Enabled = True End Sub

Nút Delete : Nút này sẽ xác nhận người dùng rằng có chắc chắn xóa hay không. Nếu việc xác nhận là Yes thì sẽ tiến hành xóa mẫu tin đang chọn và cập nhật lại danh sách.

Private Sub btnDelete_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles btnDelete.Click If MessageBox.Show(“Chắc chắn không?”, “Xác nhận”, MessageBoxButtons.YesNo, MessageBoxIcon.Question) = Windows.Forms.DialogResult.Yes Then If lh.RemoveStudent(txtMs.Text) Then BuildList() End If End If End Sub

Lưu ý : do tính chất của bài toán mang tính đơn giản và phục vụ cho mục đích ôn tập kiểm tra nên chúng ta không bàn luận sâu về tính chất chuyên môn của các nghiệp vụ quản lý sinh viên.

Chân thành cám ơn vì đã quan tâm !